Alkohol a przemoc

Alkohol nie jest przyczyną przemocy. Przyczyną przemocy są agresywne zachowania sprawcy.

Nie usprawiedliwiaj przemocy faktem, że osoba, która cię krzywdzi, pije alkohol lub jest od niego uzależniona.

Jak wynika z corocznych statystyk policyjnych dotyczących realizacji procedury „Niebieska Karta”, średnio około 65–70% sprawców przemocy w momencie interwencji policji było pod wpływem alkoholu. Pomiędzy nadużywaniem alkoholu a przemocą domową nie zachodzi jednak związek przyczynowo-skutkowy. Alkohol jest natomiast czynnikiem ryzyka przemocy.

Zmiany w zachowaniu wywołane piciem alkoholu

Alkohol wywołuje zaburzenia kontroli. Oznacza to, że osoby znajdując się pod wpływem alkoholu mogą robić rzeczy, których na trzeźwo nie tylko by nie zrobiły, ale nawet nie podejrzewają, że są do tego zdolne. Alkohol daje jednocześnie złudne poczucie pewności siebie i nieuzasadnione przekonanie co do nieomylności własnych działań i poglądów. Zaburza jednocześnie procesy przetwarzania informacji. Dlatego osoby pod jego wpływem mogą niewłaściwie interpretować sygnały płynące z otoczenia, błędnie oceniać zachowania innych ludzi, a przez to przesadnie reagować na to, co inni robią i mówią. Tym samym zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia przemocy.

Alkohol może przyczyniać się do wzrostu agresji także pośrednio, ponieważ wpływa na poziom serotoniny, zwanej potocznie hormonem szczęścia. Niedobór serotoniny może powodować przygnębienie, bezsenność, brak lub wzmożony apetyt, ale także rozdrażnienie i napady agresji.

W błędnym kole przemocy i alkoholu

Nadużywanie alkoholu może negatywnie wpływać na sytuację życiową osoby pijącej i przyczyniać się do niepowodzeń życiowych, np. utraty pracy. Stres i frustracja wynikająca z tych trudności zwiększają ryzyko wystąpienia zachowań przemocowych.

Zdarza się, że osoby stosujące przemoc usprawiedliwiają utratę kontroli nad swoim zachowaniem nadmierną ilością alkoholu „Kochanie, ja bym w życiu tak się nie zachował, to przez alkohol, za dużo wczoraj wypiłem”. Osoba stosująca przemoc po wytrzeźwieniu czuje się winna i sięga znów po alkohol, by poprawić sobie samopoczucie.

Inne czynniki ryzyka przemocy w rodzinie

Do czynników, które zwiększają ryzyko wystąpienia przemocy w rodzinie, należą również: dorastanie w rodzinie, w której występuje przemoc, niskie poczucie wartości, zaburzenia osobowości, słaba kontrola emocji, autorytarne poglądy, normy społeczne i kulturowe akceptujące przemoc wobec bliskich. Zdarza się, że osoba doznająca przemocy, chcąc np. poradzić sobie z bólem psychicznym, używa alkoholu. To może dawać osobie stosującej przemoc poczucie przewagi i władzy, a w efekcie również sprzyjać jej krzywdzącym zachowaniom.

***

Nic nie usprawiedliwia stosowania przemocy wobec członków rodziny czy innych osób. Niezależnie od tego, jakie są źródła przemocy w rodzinie, warto pamiętać, że zawsze osoby, których ten problem dotyczy, potrzebują specjalistycznego wsparcia. Za przemoc zawsze odpowiedzialna jest osoba, która przemoc stosuje. Nie można ulegać złudzeniu i manipulacjom, że jej zaprzestanie. Nie należy też poddawać się poczuciu bezradności, że niemożliwym jest ochronienie się przed nią. Wiara w zmianę osoby stosującej przemoc, lęk przed zmianą czy poczucie wstydu potrafią powstrzymywać przed zwróceniem się o pomoc. Warto pamiętać, że są one częścią mechanizmów, które wikłają w relację z osobą stosującą przemoc. Dzięki specjalistycznemu wsparciu można ją jednak przezwyciężyć i odzyskać poczucie wpływu na swoje życie.

Wokół przemocy na tle seksualnym i picia alkoholu istnieje wiele nieprawidłowych oraz szkodliwych przekonań, np. tłumaczenie zachowania osoby, która dopuściła się przemocy („on nie chciał, po prostu był pijany”), czy próba obciążenia odpowiedzialnością osobę, która doświadczyła przemocy („jakby nie piła, to by nic się nie stało”).

Winnym za przemoc, w tym na tle seksualnym, jest osoba ją stosująca. Kwestia spożycia alkoholu – czy to przez osobę, która doświadcza przemocy, czy przez osobę, która ją stosuje – nie jest i nie może być traktowana jako usprawiedliwienie.

Alkohol jako katalizator przemocy na tle seksualnym

Co zatem o związku picia alkoholu i przemocy na tle seksualnym mówią badania naukowe i epidemiologiczne? Najczęściej sprawcami tego rodzaju przemocy są mężczyźni i najczęściej dotyka ona kobiet. Badania pokazują także, że picie alkoholu nie jest przyczyną aktu przemocy na tle seksualnym, ale jest katalizatorem dla tego zachowania. Co to oznacza? W skrócie oznacza to, że osoby, które dopuszczają się aktów przemocy na tle seksualnym, mają ku temu skłonności, a alkohol, prowadząc do obniżenia kontroli zachowania, uruchamia to zachowanie. W tym kontekście twierdzenie, że ktoś skrzywdził inną osobę tylko dlatego, że był pod wpływem alkoholu i zmienił się niejako z doktora Jekylla w Pana Hyde, jest nieuzasadnione.

Co można zrobić? Jednym z wielu kierunków działań, które w świetle przytoczonych wyników badań może przeciwdziałać aktom przemocy seksualnej, jest edukacja obejmująca m.in. rozwijanie kompetencji psychospołecznych. Uczenie dzieci od najwcześniejszych lat życia, niezależnie od ich płci, że słowo „nie” oznacza odmowę i sprzeciw, a na pewno nie przyzwolenie, zapobiega kształtowaniu się błędnych przekonań.

https://kampanianazdrowie.pl/przemoc-na-tle-seksualnym-a-alkohol/

Według najnowszych badań każda ilość wypitego alkoholu jest szkodliwa. Im niższe jego spożycie, tym mniejsze jest ryzyko doświadczenia szkód zdrowotnych i społecznych z nim związanych. Oznacza to, że najzdrowsza dawka alkoholu to „żadna” dawka, ale zmniejszenie konsumpcji alkoholu przynosi również pozytywne zmiany sprzyjające poprawie zdrowia, kondycji fizycznej i psychicznej.