Ustawa z dnia 7 lipca 2022 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 poz. 2600) wprowadziła do k.k. nowy przepis art. 44b, umożliwiający orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym (par. 1), bądź przepadku równowartości tego pojazdu (par. 2). Przepisy weszły w życie 14 marca 2024 roku i szybko stały się popularnym instrumentem reakcji na przestępstwa popełniane przez nietrzeźwych kierowców. 

Od 14 marca 2024 r. obowiązują nowe przepisy Kodeksu karnego dotyczące nietrzeźwych kierowców, które przewidują konfiskatę pojazdu prowadzonego przez kierowcę pod wpływem alkoholu. 

Kiedy konfiskata samochodu jest możliwa?

Gdy zajdzie jedna z jedna z poniższych okoliczności:

• kierowca zatrzymany za jazdę w stanie nietrzeźwości ma przynajmniej 1,5 promila alkoholu we krwi (możliwe jest odstąpienie od orzeczenia konfiskaty w wyjątkowych i dobrze uzasadnionych przypadkach),
• kierowca dopuścił się recydywy, a więc popełnił przestępstwo w postaci jazdy w stanie nietrzeźwości po raz kolejny wciągu dwóch ostatnich lat (tutaj konfiskata odbywa się bezwarunkowo),
• kierowca doprowadził do wypadku i uciekł z miejsca zdarzenia (w tym przypadku konfiskata zadziała także wtedy, gdy sprawca był trzeźwy i nie ma możliwości odstąpienia od procedury).

Wskazać należy, że konfiskata może zostać orzeczona również względem kierowcy, który spowodował wypadek i zbiegł z miejsca zdarzenia, nawet jeśli nie był w tym czasie pod wpływem alkoholu.

Konfiskata rozszerzona a przepadek wartości pojazdu

Ustalenie sprawcy przestępstwa czy kierowcy, który popełnił wykroczenie nie zawsze jest proste. Zmiany w przepisach uwzględniają jednak sytuację, w której kierowca po spożyciu alkoholu wsiadł do samochodu  niebędącego jego własnością. Dotyczy to choćby:

• leasingu,
• pojazdów firmowych,
• współwłasności pojazdu.

Co na to ustawodawca? W takich przypadku zasada konfiskaty mienia nie obowiązuje, ale stosuje się tzw. przepadek równowartości pojazdu orzekany przez sąd. To nic innego, jak kara finansowa, którą musi uregulować delikwent.

Jak ustala się jej wysokość? Sąd kieruje się w tym przypadku kilkoma zasadami:

• Jeżeli właściciel samochodu zadbał o jego obowiązkową ochronę OC, wartość pojazdu określona w tym dokumencie będzie stanowiła wspomnianą równowartość. Uwzględniania jest tutaj kwota ważna na rok przed zdarzeniem.
• Jeśli pojazd nie został objęty ochroną AC, sąd za jego równowartość przyjmuje średnią wartość pojazdu. Do wyliczeń służy tutaj model, marka, moc silnika, rocznik produkcji czy typ nadwozia auta.
• Jeśli nie da się jednoznacznie określić wartości samochodu, którym spowodowano wypadek, równowartość auta określa biegły sądowy.

Kolejność działań, jeśli sąd zarządzi konfiskatę rozszerzoną?

• Pojazd zostanie tymczasowo zatrzymany przez policję (do 7 dni).
• Samochód zabezpieczy następnie prokuratura.
• Ostatnim krokiem jest orzeczenie przepadku pojazdu przez sąd.

W przepisach nie zapomniano także o kierowcach zawodowo zajmujących się prowadzeniem pojazdów.

Co mówi prawo?

W ich przypadku sąd nie orzeka o równowartości pojazdu mechanicznego, jeśli sprawca prowadził niestanowiący jego własności pojazd mechaniczny, wykonując czynności zawodowe lub służbowe polegające na prowadzeniu pojazdu na rzecz pracodawcy. art. 44b. § 3 Kodeksu karnego

Nie oznacza to jednak braku konsekwencji, które można wobec niego wyciągnąć. Jest to choćby nakaz wpłacenia 5 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

---

Źródło: https://pisz.policja.gov.pl/o16/aktualnosci/118230,Konfiskata-samochodu-za-jazde-po-alkoholu.html
Źródło: https://sztum.policja.gov.pl/m14/informacje/wiadomosci/130960,KONFISKATA-SAMOCHODU-ZA-JAZDE-PO-ALKOHOLU-NOWE-PRZEPISY-WCHODZA-W-ZYCIE.html
Źródło: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20220002600/U/D20222600Lj.pdf